Brytyjska Royal Navy przygotowuje się do jednej z największych zmian w swojej flocie podwodnej. Nowe okręty podwodne klasy Dreadnought zastąpią jednostki Vanguard, które od lat odpowiadają za utrzymywanie brytyjskiego odstraszania nuklearnego.
Cztery atomowe jednostki otrzymają nowoczesny reaktor PWR3, system rakiet balistycznych Trident II D5 oraz rozwiązania konstrukcyjne ograniczające ich wykrywalność. Pierwszy okręt ma wejść do służby na początku lat 30. XXI wieku.
Dreadnought – następcy okrętów podwodnych klasy Vanguard
Program Dreadnought jest jednym z najważniejszych przedsięwzięć brytyjskiego przemysłu obronnego. Jego celem jest zbudowanie czterech atomowych okrętów podwodnych przenoszących pociski balistyczne, które przejmą zadania realizowane obecnie przez jednostki klasy Vanguard.
Nowa seria będzie obejmować cztery okręty: HMS Dreadnought, HMS Valiant, HMS Warspite oraz HMS King George VI. Za ich budowę odpowiada BAE Systems w stoczni w Barrow-in-Furness, natomiast systemy napędu jądrowego dostarcza Rolls-Royce.
Najważniejszym zadaniem nowych jednostek będzie utrzymywanie zdolności Wielkiej Brytanii do przeprowadzenia odwetu nuklearnego. Okręty tego typu mogą przez długi czas pozostawać zanurzone i prowadzić patrole na oceanach, pozostając trudne do zlokalizowania przez potencjalnego przeciwnika.
Program jest częścią brytyjskiej strategii Continuous At Sea Deterrence (CASD). Zakłada ona utrzymywanie co najmniej jednego uzbrojonego w broń jądrową okrętu podwodnego na patrolu przez całą dobę, przez cały rok. Dzięki temu brytyjski potencjał odstraszania pozostaje dostępny niezależnie od sytuacji międzynarodowej.
Dreadnought – dane techniczne i wymiary
Okręty klasy Dreadnought będą jednymi z największych jednostek podwodnych kiedykolwiek eksploatowanych przez brytyjską marynarkę wojenną. Ich konstrukcja została podporządkowana przede wszystkim długotrwałym patrolom, przenoszeniu strategicznego uzbrojenia oraz ograniczeniu sygnatury akustycznej.
Najważniejsze parametry techniczne przedstawiają się następująco:
- Wyporność podwodna: około 17 200 ton.
- Długość: 153,6 metra.
- Prędkość: około 20 węzłów.
- Napęd: reaktor jądrowy PWR3.
- Załoga: około 130 osób.
- Uzbrojenie rakietowe: 12 wyrzutni pocisków balistycznych Trident II D5.
- Uzbrojenie torpedowe: cztery wyrzutnie kalibru 533 mm.
Ważną zaletą napędu jądrowego jest brak konieczności regularnego uzupełniania paliwa przez cały okres eksploatacji reaktora. Nie oznacza to jednak nieograniczonej autonomiczności. Rzeczywisty czas przebywania okrętu na patrolu zależy również od zapasów żywności, potrzeb załogi, konserwacji i innych czynników logistycznych.
Załoga i warunki służby na pokładzie
Dreadnoughty zostały zaprojektowane z myślą o długotrwałej służbie pod wodą. Każdy okręt będzie przystosowany do przyjęcia około 130 członków załogi, wśród których znajdą się zarówno specjaliści odpowiedzialni za obsługę systemów bojowych, jak i personel techniczny oraz medyczny.
Według informacji Royal Navy na pokładzie znajdzie się jeden lekarz oraz trzech kucharzy. Projekt uwzględnia również oddzielne pomieszczenia mieszkalne, toalety i zaplecze sanitarne dla kobiet.
Warunki życia na okręcie podwodnym mają szczególne znaczenie ze względu na charakter wykonywanych zadań. Załoga może spędzać wiele tygodni w ograniczonej przestrzeni, bez dostępu do naturalnego światła i bez możliwości opuszczenia jednostki. Dlatego odpowiednie zaplecze socjalne, organizacja pracy oraz dostęp do opieki medycznej stanowią istotne elementy projektu.
Uzbrojenie Dreadnought – pociski Trident II D5 i torpedy Spearfish
Podstawowym zadaniem nowych brytyjskich okrętów będzie przenoszenie strategicznego uzbrojenia jądrowego. W tym celu każda jednostka otrzyma system wyrzutni pocisków balistycznych Trident II D5.
Konstrukcja przewiduje trzy przedziały rakietowe, z których każdy będzie zawierał cztery wyrzutnie. Łącznie daje to możliwość przenoszenia 12 pocisków balistycznych. Rakiety Trident II D5 stanowią podstawę brytyjskiego morskiego komponentu odstraszania nuklearnego.
Warto zaznaczyć, że liczba wyrzutni nie oznacza automatycznie, iż każdy pocisk będzie przenosił maksymalną możliwą liczbę głowic. Rzeczywista konfiguracja uzbrojenia podlega odrębnym ograniczeniom i decyzjom strategicznym.
Oprócz uzbrojenia rakietowego Dreadnoughty otrzymają cztery wyrzutnie torpedowe kalibru 533 mm. Będą one przystosowane do wykorzystywania ciężkich torped Spearfish, przeznaczonych do zwalczania jednostek nawodnych i podwodnych.
Takie wyposażenie pozwoli okrętom zachować dodatkowe możliwości samoobrony i działania przeciwko innym jednostkom podczas wykonywania misji patrolowych.
Reaktor jądrowy PWR3 – nowoczesny napęd brytyjskich okrętów
Jednym z najważniejszych elementów technologicznych klasy Dreadnought będzie reaktor jądrowy PWR3, opracowany przez Rolls-Royce. To nowa generacja brytyjskich systemów napędowych wykorzystujących reaktory wodne ciśnieniowe.
Wybór PWR3 ma przynieść kilka istotnych korzyści w porównaniu z wcześniejszymi rozwiązaniami. Brytyjska Royal Navy wskazuje przede wszystkim na uproszczenie obsługi, wydłużenie okresu eksploatacji oraz ograniczenie kosztów konserwacji w całym cyklu życia jednostki.
Napęd jądrowy pozwala na długotrwałe operowanie pod wodą bez konieczności wynurzania się w celu uzupełnienia paliwa. Jest to szczególnie ważne w przypadku okrętów strategicznych, których skuteczność zależy w dużej mierze od możliwości pozostawania w ukryciu.
X-rudder i pumpjet – technologie ograniczające wykrywalność
W nowej klasie brytyjskich okrętów podwodnych zastosowano również rozwiązania konstrukcyjne mające poprawić właściwości manewrowe i ograniczyć hałas generowany podczas poruszania się pod wodą.
Jedną z najważniejszych zmian jest zastosowanie sterów w układzie X-rudder. W przeciwieństwie do tradycyjnego układu sterów rozwiązanie to wykorzystuje cztery powierzchnie sterowe rozmieszczone pod kątem. Taka konfiguracja pozwala na precyzyjniejsze kontrolowanie ruchów jednostki i może poprawiać jej właściwości manewrowe.
Kolejnym rozwiązaniem jest napęd pumpjet. Wykorzystuje on specjalnie zaprojektowany układ przepływu wody wokół śruby napędowej. Jego zadaniem jest ograniczenie hałasu i poprawa właściwości akustycznych okrętu, szczególnie podczas poruszania się z większą prędkością.
Oba rozwiązania wpisują się w szerszy kierunek rozwoju współczesnych okrętów podwodnych, w którym ograniczenie wykrywalności akustycznej pozostaje jednym z najważniejszych priorytetów konstrukcyjnych.
Kiedy brytyjskie okręty Dreadnought wejdą do służby?
Program Dreadnought jest realizowany etapami, a jego harmonogram obejmuje wiele lat prac projektowych, produkcyjnych i testowych. Według aktualnych informacji brytyjskiego Ministerstwa Obrony pierwsza jednostka ma być gotowa do wejścia do służby na początku lat 30. XXI wieku.
W lipcu 2026 roku brytyjski rząd ogłosił przeznaczenie kolejnych 8,4 mld funtów na czwartą fazę realizacji programu. Środki mają umożliwić dokończenie budowy pierwszego okrętu, przeprowadzenie prób morskich i uzyskanie wymaganych certyfikacji. W tym samym czasie druga jednostka ma zbliżyć się do etapu prób morskich, a trzecia i czwarta będą przechodzić kolejne etapy budowy.
Całkowity prognozowany koszt programu pozostaje w granicach wcześniej określonego budżetu wynoszącego około 41 mld funtów. Przedsięwzięcie stanowi jednocześnie ogromne wyzwanie dla brytyjskiego przemysłu stoczniowego i sektora technologii jądrowych.
Znaczenie programu Dreadnought dla bezpieczeństwa Europy
Wprowadzenie nowych okrętów podwodnych klasy Dreadnought będzie miało znaczenie nie tylko dla brytyjskiej marynarki wojennej, ale również dla całego systemu bezpieczeństwa NATO. Wielka Brytania należy do państw Sojuszu posiadających własny strategiczny arsenał jądrowy, a jego morski komponent jest jednym z fundamentów narodowego systemu odstraszania.
Nowe jednostki mają zapewnić ciągłość tej zdolności w kolejnych dekadach, zastępując starzejące się okręty Vanguard. Ich znaczenie będzie wynikać przede wszystkim z możliwości prowadzenia długotrwałych patroli, przenoszenia strategicznego uzbrojenia i utrzymywania potencjału odstraszania w warunkach rosnących napięć międzynarodowych.
Dreadnought to zatem nie tylko kolejny projekt modernizacji floty. To wieloletnia inwestycja w brytyjskie zdolności strategiczne, zaawansowane technologie morskie i utrzymanie pozycji Wielkiej Brytanii w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego.

