Skała Cheyava Falls kluczem do życia na Marsie
NASA ogłosiła we wrześniu 2025 roku wyniki badań próbki pobranej przez łazik Perseverance w lipcu 2024 roku. Skała nazwana „Cheyava Falls”, znaleziona w starym korycie rzeki Neretva Vallis w Kraterze Jezero, zawiera potencjalną biosygnaturę – ślady, które mogą wskazywać na istnienie dawnego życia mikrobiologicznego. To najbardziej przekonujące dowody życia na Marsie, jakie kiedykolwiek odkryto, choć naukowcy zastrzegają, że potrzebne są dalsze analizy próbek na Ziemi.
Próbka o kryptonimie „Sapphire Canyon” zawiera kombinację minerałów i związków organicznych: węgiel organiczny, siarkę, fosfor i utlenione żelazo. Szczególnie intrygujące są charakterystyczne ciemne plamy przypominające futerko lamparta, otoczone jasną obwódką. W wysokiej rozdzielczości obrazy ujawniły obecność dwóch minerałów bogatych w żelazo: wiwianitu i greigitu, które na Ziemi często powstają w obecności rozkładającej się materii organicznej lub jako produkt uboczny metabolizmu drobnoustrojów.
Ślady dawnej aktywności mikrobiologicznej
Analizy przeprowadzone przez zespół NASA wykazały, że układ minerałów w skale Cheyava Falls mógł powstać w wyniku reakcji przeniesienia elektronów między osadem a materią organiczną. Te reakcje chemiczne stanowią charakterystyczny odcisk palca aktywności mikrobiologicznej, gdyż drobnoustroje wykorzystują je do produkcji energii niezbędnej do wzrostu. Naukowcy podkreślają jednak, że te same minerały mogą powstawać również w procesach abiotycznych, czyli bez udziału życia.
Odkrycie jest szczególnie zaskakujące, ponieważ dotyczy jednych z najmłodszych skał osadowych badanych podczas misji. Wcześniejsze hipotezy zakładały, że ślady starożytnego życia będą ograniczone do starszych formacji skalnych. Nowe odkrycie sugeruje, że Mars mógł być bardziej odpowiedni dla życia przez dłuższy okres lub później w historii planety niż wcześniej sądzono.
Droga do potwierdzenia odkrycia
Administrator NASA, Sean Duffy, określił to odkrycie jako „najwyraźniejszy sygnał życia, jaki kiedykolwiek znaleźliśmy na Marsie”. Wyniki badań przeszły rygorystyczny proces recenzji naukowej i zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature. Naukowcy wykorzystują skalę CoLD (Confidence of Life Detection) do oceny stopnia pewności, że obserwowane dane stanowią dowód życia poza Ziemią.
Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak dostarczenia próbki na Ziemię i przeprowadzenia szczegółowych analiz laboratoryjnych. Łazik Perseverance zebrał już 27 rdzeni skalnych od momentu lądowania w Kraterze Jezero w lutym 2021 roku. Przyszłość misji Mars Sample Return, która miałaby sprowadzić próbki na Ziemię, jest jednak obecnie niepewna z powodu planowanych cięć budżetowych.