Głębiny oceanów wciąż skrywają stworzenia, które wyglądają, jakby pochodziły z innej planety. Jednym z najbardziej niezwykłych jest Macropinna microstoma, niewielka ryba posiadająca przezroczystą głowę, wewnątrz której znajdują się charakterystyczne, cylindryczne oczy.
Naukowcy z amerykańskiego instytutu MBARI ponownie natrafili na tego niezwykle rzadkiego mieszkańca oceanu. Spotkanie na głębokości około 600 metrów udało się zarejestrować w rozdzielczości 4K. Co ciekawe, w ciągu niemal 40 lat badań badacze zaobserwowali ten gatunek zaledwie 11 razy.
Niezwykła ryba ukryta w oceanicznym półmroku
Do spotkania doszło podczas ekspedycji badawczej u wybrzeży Kalifornii, około 90 kilometrów od lądu. Zespół Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) prowadził obserwacje z wykorzystaniem zdalnie sterowanego pojazdu podwodnego ROV Doc Ricketts. To właśnie wtedy naukowcy dostrzegli Macropinna microstoma na głębokości około 600 metrów pod powierzchnią oceanu.
Ryba należy do mieszkańców tak zwanej strefy zmierzchowej, w której światło słoneczne jest już mocno ograniczone. W takich warunkach przetrwanie wymaga wyjątkowych przystosowań. Macropinna microstoma osiąga maksymalnie około 15 centymetrów długości, ale jej wygląd zdecydowanie wyróżnia ją na tle innych gatunków.
Najbardziej charakterystycznym elementem jest przezroczysta, kopulasta osłona głowy. W jej wnętrzu można dostrzec zielonkawe, rurkowate oczy, które sprawiają wrażenie umieszczonych w zupełnie nietypowym miejscu.
Oczy, które potrafią zmieniać kierunek patrzenia
Największą tajemnicą Macropinna microstoma przez lata pozostawał sposób widzenia. Jej oczy są zazwyczaj skierowane ku górze, dzięki czemu ryba może wypatrywać sylwetek potencjalnych ofiar na tle słabego światła docierającego z powierzchni.
Jednak to dopiero początek niezwykłych możliwości. Oczy tej ryby potrafią obracać się wewnątrz przezroczystej osłony, zmieniając kierunek patrzenia z góry na przód. Dzięki temu zwierzę może śledzić zdobycz, a następnie precyzyjnie skierować się w jej stronę.
Przezroczysta osłona pełni również funkcję ochronną. Zabezpiecza delikatne narządy wzroku podczas chwytania niewielkich skorupiaków i innych organizmów, które mogą znajdować się wśród parzydełek głębinowych rurkopławów.
11 obserwacji w ciągu niemal 40 lat
Tegoroczne spotkanie było wyjątkowe nie tylko ze względu na wygląd zwierzęcia. Przez niemal cztery dekady badań MBARI przeprowadził około 7000 zanurzeń pojazdów ROV i zgromadził ponad 41 tysięcy godzin nagrań podwodnych. Mimo tak ogromnej liczby obserwacji Macropinna microstoma pojawiła się przed kamerami instytutu zaledwie jedenasty raz.
Badacze mogli obserwować rybę przez około 20 minut. Wykorzystali kamery 4K oraz dodatkowe oświetlenie, aby dokładniej przyjrzeć się jej budowie. Udało się również zarejestrować obraz stereoskopowy 3D.
Naukowcy nie schwytali zwierzęcia ani nie wyciągnęli go z naturalnego środowiska. Zebrany materiał może natomiast pomóc lepiej zrozumieć funkcjonowanie wzroku u organizmów żyjących w niemal całkowitej ciemności.
Ocean wciąż skrywa niezwykłe tajemnice
Macropinna microstoma przypomina, jak niewiele wiemy o życiu w głębinach. Jej niezwykły wzrok, przezroczysta głowa i zdolność precyzyjnego śledzenia zdobyczy pokazują, jak zaskakujące rozwiązania może wypracować ewolucja.
Dla naukowców każde kolejne spotkanie z tym gatunkiem jest cenną okazją do poznania mechanizmów przystosowania do życia w ekstremalnych warunkach. Być może kolejne ekspedycje pozwolą odkryć jeszcze więcej sekretów tej niezwykłej ryby.